Alkolizm nedir?
Alkolizm müzmin (kronik), tekrarlayıcı bir hastalıktır. Bu hastalık
ilerleyicidir, yani gittikçe kötüleşebilir. Aralarda kendiliğinden
ye da herhangi bir dış etkiyle belirtileri azalsa bile zaman içinde
yeniden ortaya çıkabilir. Şiddetli alkolizm, şeker hastalığı ye da
yüksek tansiyon vb diğer kronik hastalıklar gibi sürekli takibi
gerektirir. Aralarda kriz durumları yaşanabilir.
Alkoliklerde alkole karşı fiziksel bir duyarlılığın yanında bütün
istenmeyen sonuçlarına rağmen sadece irade gücü ile yenilemeyen içme
ile ilgili zihinsel bir takıntı vardır. Yani bu kişiler alkole bağlı
olarak yasadıkları kötü sonuçlardan ders almazlar ve hatta başlarına
gelenlerin gerçek nedeninin alkol olduğunu inkar ederek teselliyi
yine alkolde ararlar.
Alkolizmden kurtulmak mümkün mü?
Toplum, alkol kullanımını kontrol edemeyen kişilerin ruhen zayıf
hatta dengesiz olduğunu düşünür. Bir çok alkolik de kendisini böyle
görür. Ancak alkolizmin bir hastalık olarak görülmesinden asıl kasıt
kişinin alkol karsısında iradesini ve seçim yapma gücünü
kaybetmesidir. Alkol karsısında güçsüzlüğünü kabul etme ve bu konuda
yardım arama, iyiye doğru değişimin ilk adimi ve mutlak şartıdır.
Milyonlarca insan bu ilk adımla başlanan yolda alkolün sosyal
hayatlarına verdiği zararların üstesinden gelmişlerdir. Hasta
olduğunu kabul edip iyileşmeye istekli olan kişiler tedaviden ve
adsız alkolikler gibi kendine yardim (self help) gruplarından en iyi
yararlanırlar. Ama tedavi için kişinin `alkolik` olduğunu kabul
etmesi şart değildir. Önemli olan danışma amacı ile de olsa bir
uzmana başvurmasıdır. Çünkü tedavicinin görevi kişiyi, eğer varsa,
tedaviye ihtiyacı olduğuna ikna etmektir. Bunun belli teknikleri
vardır. Bu arada şunu da belirtmek gerekir ki bağımlılık
tedavilerinin ve kendine yardım gruplarının etkinliği kesin olarak
kanıtlanmıştır
Alkol kullanımı ne zaman problemdir?
Alkol kullanmanın problem haline dönüşmesi için kişinin sürekli
alkol alıyor olması gerekmez. Kişi, zaman zaman kullansa da, alkol
almaya bağlı olarak aşağıdaki problemlerden birisini dahi tekrar
tekrar yaşıyorsa profesyonel yardımı gerektirecek düzeyde alkol
kullanma problemi var demektir:
1. İşte, okulda ya da evde üstüne düşen görevleri tekrarlayıcı bir
biçimde aksatma: kişi alkol nedeniyle zaman zaman ise ya da okula
gidemez ya da başarılı olamaz, okulu asabilir ya da bu yüzden ceza
alabilir.
2. Fiziksel olarak tehlikeli durumlarda yineleyici biçimde alkol
kullanımı: örneğin alkol etkisinde iken araba ya da makine
kullanmak.
3. Alkol ile ilişkili ortaya çıkan yasal sorunlar: örneğin alkollü
iken kavgaya karışıp göz altına alınma.
4. Alkolün neden olduğu ya da alevlendirdiği sürekli ya da
tekrarlayıcı insanlararası sorunlar: örneğin alkollü iken eşle
tartışmalara girmek ye da kavga etmek.
Unutulmamalı ki bu durumlar kişinin alkol aldığı zamanların hepsinde
değil bazılarında olabilir ama tekrar tekrar oluyorsa bu kişi
içkinin zararlı sonuçlarını kontrol edemiyor ve alkolle başı dertte
demektir. Bu duruma tıpta "alkol kötüye kullanımı" adi verilir.
Fazla miktarlarda ve uzun süre, sık sık ya da sürekli alkol aldığı
halde yukarıdaki problemleri yaşamayan insanlar da vardır. Bunların
uzun vadede alkole bağlı tıbbi problemler geliştirme riskleri
fazladır. Bu duruma "problemli alkol kullanımı" denilir.
Alkolik kime denir?
Alkolizm deyince bir çok insanın zihninde, parklarda ispirto
şişesine sarılıp sızan ağır alkol bağımlıları canlanır ve kolayca
kendilerinde "alkol problemi olmadığını" söylerler.
Bazı kişilerde alkol kullanımı ileri boyutlarda problemlere yol
açar. Aşağıdakilerden en az üçü varsa alkol bağımlısı tanısı
koyarız:
1. Niyetlendiğinden daha fazla miktar ve sürede alkol almak. Örneğin
kişi bir bardak içmek için baslar, ama bir şişe bitirmeden kalkamaz.
2. Kişi bırakmayı istediği ya da defalarca bırakmayı denediği halde
yeniden içmeye başlar. Zaman zaman bir kaç gün ya da ay içmeyebilir.
Bunu `istediği zaman bırakabildiğinin` kanıtı olarak göstermeye
çalışabilir.
3. İçkiye fazla vakit ayırır. Bazıları gün içinde kimseye fark
ettirmemeye çalışarak içebilir.
4. İçki içmeye fırsat bulamadığı sosyal faaliyetleri, hobileri,
başka zevk verici aktiviteleri azaltır ye da terk eder.
5. Alkole bağlı ya da alkolle artan fiziksel (karaciğer hastalığı,
yüksek tansiyon, gastrit vb), ya da psikolojik (depresyon, anksiyete,
uyku bozukluğu vb) problemler yasamasına rağmen içmeye devam eder.
6. Aynı etkiyi almak için içtiği miktarı arttırır ye da başkaları
için çok sayılacak miktarlarda içtiği halde etkilenmez (bunu, yanlış
olarak iyi bir şeymiş gibi, alkole dayanıklı olduğunun kanıtı olarak
öne sürebilir).
7. Alkol almadığı zaman titreme, terleme, çarpıntı gibi şikayetler
yaşar.
Alkolik olduğumu nasıl itiraf ederim?
Öncelikle buna karar vermek gereklidir. Bir çok alkoliğe çevresi,
hatta doktorlar tarafından alkolik olmadığı, tek ihtiyaç duyduğu
şeyin biraz daha irade gücü, çevre değişikliği, istirahat ve yeni
hobiler olduğu söylenmiştir. Zaten alkolikler de alkol problemi
olduğunu inkar etme eğiliminde olduğu için bu yorumları severek
kabul eder. Ama zaman içinde artan problemler gerçeği ortaya
çıkarır. Bir çok kişi alkol karşısında aciz olduğunu ve yenik
düştüğünü itiraf edene kadar korkunç deneyimler yaşar, maddi ve
manevi büyük kayıplara uğrarlar. İnsanlarla ilişkileri bozulur,
çalışma hayatları alt üst olur, ruhsal çöküntü yaşarlar. Oysa bu
kadar ağır bir bedel ödemeden, alkol içmeyi kontrol edemediğinin
farkına varıp yardım arayışına girmek en iyisidir.
. |